» Samenstelling van de Bijbel: de canon van het Oude Testament
Foto -> DE SAMENSTELLING VAN DE BIJBEL: IS DE CANON GODS WERK OF MENSENWERK?

Het Oude Testament->


Heeft de kerk de Bijbel gekregen of is er door de kerk besloten welke boeken een plaats in de Bijbel moeten krijgen? Dit is een heel belangrijke vraag. Hoe zijn we aan de 66 Bijbelboeken gekomen? Is de samenstelling van de Bijbel mensenwerk of heeft de HERE het door Zijn regering van de geschiedenis in de schoot van de kerk gelegd?

-> Het Oude Testament was al in de tijd van de Here Jezus vastgesteld->

Meerdere keren kun je lezen dat de Joden omstreeks het jaar 90 na Christus het Oude Testament hebben vastgesteld. Er wordt dan beweert dat er toen een soort synode in Jamnia (of Jabne) vergaderd heeft en besloten heeft wat de inhoud van het Oude Testament was. Dat zou betekenen dat in de tijd van de Here Jezus de inhoud van het Oude Testament nog niet vastgestaan heeft. Er zou in de kerk toen nog verschil bestaan hebben over de vraag wat echt de woorden van God waren.
Klopt deze voorstelling van zaken?
Nee, want zowel vanuit het Nieuwe Testament als vanuit de geschiedenis van de eerste eeuwen na Christus is het duidelijk dat het Oude Testament al een vaste omvang en inhoud had. Ik wil dat nu laten zien.

-> Bewijzen vanuit het Nieuwe Testament->

We lezen in het Nieuwe Testament steeds weer over de Schriften als het over het Oude Testament gaat. Zie o.a.: Mat 21:42; 22:29; 26:54; Mark 12:24:14:49; Lukas 24: 27,32,45; Joh 2:22; 5:39; 7:38,42; 10:35; 17:12; 19:28; 20:9; Hand 8:32 17:2,11; 18:24,28; Rom 15:4; 1 Kor 15:3,4. De Schriften zijn voor de Joden in die tijd een bekend begrip. De Joden wisten waarover ze het hadden als ze het over: de Schriften hadden. Dan bedoelden ze het Oude Testament.
De Here Jezus wijst ook duidelijk op het Oude Testament als een bekend en vastgesteld geheel wanneer we in Lukas 24:27 lezen: “Daarna verklaarden Hij hun wat er in al de Schriften over Hem geschreven stond, en Hij begon bij Mozes en de Profeten.”
De Here Jezus haalt dan ook gedeelten uit het Oude Testament aan zonder het Bijbelboek te noemen waarin dat staat. Een voorbeeld daarvan is Matt 21:42 waar Hij Psalm 118:22,23 citeert. Jezus zegt dan: “Daarop zei Jezus tegen hen: Hebt u dit nooit in de Schriften gelezen: De steen die de bouwers afkeurden is de hoeksteen geworden. Dankzij de Heer is dit gebeurd, wonderbaarlijk is het om te zien.”
Het is duidelijk dat de Schriften in het Nieuwe Testament voor Gods volk al een bekende en vastgestelde eenheid was.
Dat wordt bevestigd door wat we in geschriften buiten de Bijbel uit die tijd lezen.

-> Buiten-Bijbelse bronnen over het Oude Testament->

Een van de apocriefe boeken die we kennen is Jezus Sirach. Dit boek is oorspronkelijk in Hebreeuws geschreven. Een kleinzoon van deze Jezus Sirach heeft het boek van zijn opa in Grieks vertaald. Hij heeft dat boek ook van een voorwoord voorzien. We lezen in dat voorwoord verschillende keren dat Jezus Sirach “de wet, de profeten en de overige boeken” ijverig bestudeerd heeft. Jezus Sirach leefde in de tweede eeuw voor Christus. De wet, de profeten en de overige boeken was onder de Joden de aanduiding voor het hele Oude Testament. Ze verdeelden het Oude Testament in hun spreken meerdere keren in drie delen. Die drie delen geven dan het volledige Oude Testament aan. Het is daarmee duidelijk dat het Oude Testament al in de tweede eeuw voor Christus een vaste en vaststaande inhoud had. Het was niet nodig om alle Bijbelboeken te noemen. De wet, de profeten en de overige boeken was genoeg om het hele Oude Testament aan te duiden.
Wat we tot nu toe gezegd hebben wordt door Flavius Josefus bevestigd. Wie was deze man? Hij was een Jood die in 37 na Christus in Jeruzalem geboren is. Hij is omstreeks 100 na Christus in Rome gestorven. Hij heeft veel boeken geschreven. Zijn boeken worden over het algemeen als betrouwbaar erkent. Ze zijn een belangrijke bron voor de geschiedenis van de Joden en het Jodendom. Een van de boeken die hij geschreven heeft, was tegen een zekere Apion gericht. Flavius Josefus maakt in dit boek enkele belangrijke opmerkingen over de omvang van het Oude Testament. Hij vertelt dat de Joden altijd met grote zorg hun heilige boeken bewaard hebben. Het waren vooral de priesters en profeten die daaraan bijzondere aandacht gegeven hebben. Hij maakt aan Apion duidelijk dat de Joden niet veel heilige Schriften hebben. Flavius schrijft dat de Joden 22 boeken hebben die volledig betrouwbaar zijn en elkaar niet tegenspreken. Deze 22 boeken zijn geschreven van de tijd van de tijd van Mozes tot de tijd van koning Artaxerxes. Na die tijd zijn er nog wel boeken geschreven maar hebben niet het gezag wat de 22 anderen hebben. Dat betekent dat die 22 boeken al eeuwen lang het Oude Testament vormen en niemand daaraan iets durft toe te voegen of er iets van weg te nemen. Flavius Josefus maakt duidelijk dat het Oude Testament al eeuwen lang in een vaste samenstelling bestaat en zo aanvaard wordt.
Het enige wat jou als lezer nu kan verbazen is het aantal 22. Als jij jouw Bijbel neemt en je telt het aantal boeken van het Oude Testament kom je tot 39. Hoe kan dat? Toch zijn de 39 dezelfde als de 22 van Flavius Josefus. Hoe zit dat?
Ik zet hieronder de Joods telling en zoals wij de gebruiken naast elkaar. Dan zie je dat de 22 en de 39 dezelfde inhoud hebben.

-> Joodse telling...... Onze telling->

Genesis...........................Genesis
Exodus............................Exodus
Leviticus..........................Leviticus
Numeri............................Numeri Deuteronomium...............Deuteronomium
Jozua..............................Jozua
Rechters/Ruth..................Rechters
......................................Ruth
Samuel...........................1 Samuel
......................................2 Samuel
Koningen.........................1 Koningen
......................................2 Koningen
Kronieken........................1 Kronieken
......................................2 Kronieken
Ezra/Nehemia..................Ezra
......................................Nehemia
Ester...............................Ester
Job.................................Job
Psalmen..........................Psalmen
Spreuken........................Spreuken
Prediker..........................Prediker
Hooglied..........................Hooglied
Jesaja.............................Jesaja
Jeremia/Klaagliederen......Jeremia
.......................................Klaagliederen
Ezegiël.............................Ezegiël
Daniël..............................Daniël
De 12 Profeten.................Hosea
.......................................Joël
.......................................Amos
.......................................Obadja
.......................................Jona
.......................................Micha
.......................................Nahum
.......................................Habakuk
.......................................Zefanja
.......................................Haggai
.......................................Zacharia
.......................................Maleachi


Soms spraken de Joden ook van de 24 boeken van het Oude Testament. Dan hebben ze Rechters en Ruth en Jeremia en Klaagliederen wel apart geteld.
Het is dus duidelijk dat de Joden met de 22 of de 24 boeken van het Oude Testament hetzelfde bedoelen als de 39 waar wij over praten. Josefus maakt duidelijk dat het Oude Testament zoals wij het kennen al eeuwen voor Christus bestond en zo erkend werd.
Het is duidelijk dat de Christelijke kerk het Oude Testament ook meteen zo erkend heeft. Het is Gods Woord dat in Christus tot vervulling gekomen is. Wij lezen in Hand 17 een voorbeeld hoe beslissend het Oude Testament in de prediking was. Paulus en Silas komen in Berea en dan lezen we in vers 11,12: “De Joden in Berea waren welwillender dan die in Tessalonica, want ze luisterden vol belangstelling naar de verkondiging van het evangelie en bestudeerden dagelijks de Schriften om te zien of het inderdaad waar was wat er werd gezegd. Velen van hen aanvaarden dan ook het geloof, evenals een groot aantal Griekse mannen en vooraanstaande vrouwen.”
Paulus heeft vanuit de Schriften, vanuit het Oude testament, Christus verkondigd en de mensen in Berea hebben hem vanuit het Oude testament gecontroleerd. De Schrift, toen het Oude Testament was daarbij hun norm.

-> Was er een synode van Jamnia?->

In het begin van dit hoofdstuk hebben we de synode van Jamnia genoemd. Heeft die synode het Oude Testament tot het Oude Testament gemaakt zoals wij die vandaag lezen? We hebben al gezien dat de samenstelling van het Oude Testament niet aan de synode van Jamnia te danken is. Het Oude Testament bestond toen al enkele eeuwen zo. Dat is zonder beslissing van de kerk zo gebeurt. De HERE heeft dat zo geleid. Hij heeft er voor gezorgd dat deze boeken als Zijn Woord erkend zijn zonder besluit van mensen.
Wat zeggen we nu over die synode van Jamnia? Het bestaan van de synode van Jamnia is een soort hardnekkige mythe. Historisch onderzoek kon nooit bewijzen dat er zo’n synode was. Het is wel zo dat tussen 70-100 na Christus in Jamnia geregeld Schriftgeleerden bij elkaar gekomen zijn om over allerlei dingen te praten zonder dat het kerkelijke vergaderingen waren. Een van de zaken waarover de Joodse geleerden toen gediscussieerd hebben, was of de Bijbelboeken Hooglied en Prediker net zoals de andere Bijbelboeken “de handen verontreinigen”.
Als je het verslag van die vergadering leest, zie je dat er geen verschil van mening over de omvang van het Oude Testament bestond. Ieder daar heeft ook Hooglied en Prediker als deel van het Oude Testament erkend. Wat was het verschil dan wel?
Een deel van de Schriftgeleerden dacht dat Hooglied en Prediker geen rechtstreekse woorden van God waren. Ze zeiden dat in deze boeken wel op een heilige manier over God gesproken wordt. Jouw handen zouden niet onrein worden als je de letters van de boekrol van Hooglied of Prediker aanraakt. Bij de andere boeken van het Oude Testament zou dat wel het geval zijn. De bedoeling van deze regel was om er voor te zorgen dat mensen niet met hun vingers aan de officiële boekrollen zouden komen. Zo zouden ze beter bewaard kunnen worden. De algemene mening onder de Joden was later wat we in de Misjna lezen: “Alle Heilige Schriften maken de handen onrein, ook Hooglied en Prediker maken de handen onrein.”

-> Conclusie->

Het Oude Testament is niet door een besluit van de kerk tot stand gekomen. Het Oude Testament was al eeuwen voor Christus geboorte door de kerk als Gods Woord erkend. De kerk van het Oude Testament heeft het uit Gods hand ontvangen. Wij kijken hierna hoe dat met het Nieuwe Testament is.

-> Het Nieuwe Testament->

In de tweede eeuw na Christus was de naam Marcion heel bekend. Deze man was uit Klein-Asie afkomstig. Hij was vanwege een verkeerde leer uit de kerk verbannen. Dat gebeurde in 144 in de kerk van Rome. Daarna heeft deze Marcion mensen om hem heen verzameld en daaruit is een hele gemeenschap ontstaan. Het was een grote gemeenschap in die tijd die op heel veel plaatsen als een tegenkerk gefunctioneerd heeft. Dit was zo van de tweede tot de vijfde eeuw na Christus. Het meest opvallende verschil tussen de kerk van Christus en de Marcionitische kerk was de omvang van de Bijbel. De Bijbel in de marcionitische kerk was veel dunner. Wat was daarvoor nu de rede?

-> Wanneer is het Nieuwe Testament ontstaan?->

De boeken die we in het Nieuwe Testament vinden, zijn allemaal voor het jaar 100 geschreven. Het is niet zo dat dat ook betekende dat het Nieuwe Testament toen meteen als boek beschikbaar was. Het is goed om op de situatie van toen te letten. De evangelieën en de brieven en ook het boek Handelingen en Openbaring zijn voor bepaalde personen of groepen geschreven. Paulus schrijft zijn brieven aan bepaalde gemeenten en bepaalde personen zoals: Efeze, Corinthe, Titus, Timotheus en Filemon. Lucas schrijft zijn evangelie en het boek Handelingen voor een persoon: Theofilus. Het boek Openbaring is in de eerste plaats voor zeven gemeenten geschreven. Kijk Openb 1:11. Het zal een bepaalde tijd genomen hebben voordat alle boeken van het Nieuwe Testament aan alle gemeenten bekend waren.
Iets anders is ook nog dat er in die tijd ook andere boeken onder de gemeenten in omloop waren. Zoals: Pastor Hermas en de Didache. Waren deze boeken ook deel van Gods Woord, van het Nieuwe Testament?
Als we letten op dat wat de leiders van de kerk in de tweede eeuw na Christus schrijven, zien we dat toen al een algemeen erkend Nieuwe Testament bestond. De kerk heeft meteen het Oude Testament als de Schrift erkend.
We lezen in de jaren rond 150 na Christus al citaten die erop wijzen dat het Nieuwe Testament als een deel van de Schrift erkend wordt. Niet maar een of ander evangelie of enkele brieven. Nee, de Schrift, het Oude en Nieuwe Testament worden dan al duidelijk als eenheid aanvaard.
Clemens schrijft omstreeks 150 na Christus, nadat hij een aantal citaten uit het Oude Testament gebruikt heeft: “Een ander Schrifttekst zegt: Ik ben niet gekomen om rechtvaardigen te roepen maar zondaars.” (Kijk Matt 9:13; Mark 2:17)
Dezelfde Clemens gebruikt de omschrijving: “Want de Here zegt in het evangelie.” Als Clemens deze omschrijving gebruikt vat hij bepaalde gedeelten uit de Evangelieën samen. Hij schrijft dan: “Als jullie wat klein is niet bewaren, wie zal dan aan jullie geven wat groot is?” Clemens herinnert dan aan Luc 16:10,11; 19:17 en Matt 25:21.
Al 15 jaar hiervoor heeft Barnabas het volgende geschreven: “Er staat geschreven: Want velen zijn geroepen maar weinigen uitverkoren.” Zie Matt 22:14.
We kunnen zelfs nog verder terug in de tijd gaan. Naar het boek dat de naam Didache draagt. Hoe weten we dat? Omdat in de Didache de brief van Barnabas aangehaald wordt. In de Didache lezen we o.a.: “Maar zoals de Here in Zijn evangelie bevolen heeft: Zo moeten jullie bidden.” Dan volgt het Onze Vader zoals we dat in Matt 6 lezen.
Het is duidelijk dat het Nieuwe Testament al in het begin van de tweede eeuw een gezaghebbende eenheid is. Als je de Paaspreek van Melito van Sardes leest, die hij omstreeks 170 gehouden heeft, valt het op dat hij veel citaten uit de boeken van het Nieuwe Testament gebruikt. Het wordt nog duidelijker dat het Nieuwe Testament toen al een eenheid was dat gezag had, als we zien hoe de kerk op Marcion’s ideeën over de Bijbel gereageerd heeft.

-> De reactie van de kerk op de Schriftbeschouwing van Marcion. ->

De gedachte van Marcion was dat we in het Oude Testament lezen wat echt gebeurd is. De feiten kloppen volgens hem. Maar het zou er over een andere god gaan dan de god van het Nieuwe Testament. Het zou in het Oude Testament over de openbaring van de Schepper gaan maar die zou niet dezelfde als de goede en liefdevolle god zijn waarvan we in het Nieuwe Testament lezen. Dit is de rede waarom Marcion het hele Oude Testament verwerpt. De Marcionitische Bijbel was dus een Bijbel zonder het Oude Testament.
De Bijbel van Marcion was zelfs dunner dan het Nieuwe Testament zoals wij dat kennen. Volgens hem was het Nieuwe Testament zoals het toen bestond door het Oude Testament besmet geraakt. Dat moest er weer uitgehaald worden volgens hem. Het resultaat daarvan was dat de Marcionitische Bijbel uit het evangelie van Lucas en 10 brieven van Paulus bestond. Zelfs deze boeken die Marcion in zijn Bijbel opnam, liet hij niet ongeschonden.
Zelfs daaruit schrapte hij nog wat met zijn ideeën in strijd was. Een voorbeeld daarvan is dat hij Lucas 1,2 verwijderde.
Wat was de reactie van de kerk hier op? Is de kerk in reactie op de Marcionitische Bijbel
zelf een Bijbel gaan samenstellen? Een eigen Nieuwe Testament? Of heeft de kerk de Bijbel zoals die er was, zoals ze die ontvangen hadden, gaan verdedigen?
Dit zijn belangrijke vragen die laten zien of de kerk zelf het Nieuwe Testament samengesteld heeft of dat ze aanvaard en erkend heeft wat de HERE gegeven heeft.
Hoe wordt er op Marcion gereageerd? De kerk reageert niet zo dat er tot de samenstelling van de Bijbel opgeroepen wordt. Of tot de samenstelling van het Nieuwe Testament. De reactie is dat Marcion de Schrift, die bestaat verminkt en aantast.
Tertullianus, die van 160 tot 220 geleefd heeft, heeft een heel boek tegen Marcion geschreven. De titel van dat boek is: Adversus Marcionem. Hij schrijft daarin o.a.: “ De verminkte vorm van het evangelie van de ketter moet ons al meteen waarschuwen dat we ook de brieven van Paulus verminkt zullen aantreffen, ook wat hun aantal betreft. Tertullianus laat in zijn boek merken dat hij naast de Evangeliën en de brieven van Paulus ook de andere boeken van het Nieuwe Testament kent. Dat hij die samen met de kerk als Gods Woord erkent. Zelfs het boek Openbaring kent en erkent hij samen met de kerk als deel van Gods Woord. Over dit boek was door misbruik door dwaalleraars op een bepaald moment nog een discussie.
Tertullianus verwijt Marcion dat hij het boek Openbaring versmaadt.
Origines, die van 185 tot 254 geleefd heeft, klaagt Marcion en de Marcionitische kerken er van aan dat ze: “de evangelische en apostolische Schriften gewijzigd hebben.”
De kerk is niet in reactie op Marcion het Nieuwe testament gaan samenstellen en toen het Oude Testament gaan verdedigen. De kerk heeft tegenover marcion het Oude en het Nieuwe Testament als Gods bestaande openbaring verdedigd.
Dit laat zien dat het Nieuwe testament toen al door de kerk ontvangen en aanvaard was.

-> Athanasius en Carthago->

We lezen vaak dat het Nieuwe Testament aan het einde van de vierde eeuw vastgesteld is. Athanasius zou daarop veel invloed gehad hebben. Daarna zou de synode van Carthago 397 na Christus dit voor altijd vastgelegd hebben. Als je er goed op let wat Athanasius in 367 geschreven heeft en waarover de synode van Carthago een besluit genomen heeft, wordt duidelijk dat het hier niet om de vaststelling van het Nieuwe Testament ging. Wat Athanasius schrijft en de synode van Carthago besloten heeft, laat zien dat het Nieuwe Testament al veel langer door de kerk erkend was.
Athanasius was een vurig bestrijder van dwaalleer in de kerk. Hij heeft vooral de dwaalleer van Arius dat de Here Jezus niet echt God is bestreden. Hij ziet hoe mensen van de ware leer in de kerk afgetrokken worden. Dat gebeurt o.a. omdat ze ook andere boeken als die bij de Bijbel horen als Goddelijke geschriften beginnen te erkennen. Dat is waarover Athanasius in zijn Paasbrief van 367 schrijft. Het is in dit verband dat hij dan schrijft: “Het lijkt mij daarom goed om de boeken die bij de canon (hier het NT bedoeld RV) geteld worden en zo overgeleverd zijn en als Goddelijke boeken betrouwbaar geacht worden te noemen. Dit doe ik om ervoor te zorgen dat ieder die misleid is zijn misleiders kan doorzien en dat ieder die rein gebleven is zich door herinnering weer kan verblijden.” Wanneer Athanasius dit geschreven heeft geeft hij de lijst, de canon van de 27 boeken van het Nieuwe Testament. Wat hij doet is niets anders dan een herinnering aan wat al lang zo bestaan heeft en ook zo erkend is
Ook de synode van Carthago geeft de lijst van Bijbelboeken. Zowel die van het Oude als van het Nieuwe Testament. Dat gebeurt vanwege een ander besluit van de synode. Het gaat er dan om welke boeken in kerkdiensten gelezen mogen worden. Tot dan toe gebeurde het dat ook wel uit andere dan Bijbelboeken in de kerkdiensten gelezen werd. Bepaalde boeken waren in hoge achting zonder dat ze in de Bijbel opgenomen waren. Voorbeelden daarvan zijn: Pastor Hermas en de Didache. De synode van Carthago besluit dat in kerkdiensten alleen uit de Bijbel gelezen mag worden. Bij dat besluit wordt dan de lijst van Bijbelboeken opgenomen zodat iedereen kan controleren of kerken zich aan dit besluit houden. De synode van Carthago heeft het Nieuwe Testament niet samengesteld maar de kerken er aan gebonden dat in kerkdiensten alleen de Bijbel gebruikt mag worden.

-> Conclusie->

Het Nieuwe testament is niet door een besluit van de kerk tot stand gekomen. De kerk heeft het Nieuwe Testament uit Gods hand ontvangen. We kunnen met volle overtuiging van al de boeken van de Bijbel belijden: “Wij ontvangen al deze boeken, en deze alleen, als heilig en canoniek … Dat doen wij niet zozeer omdat de kerk ze aanneemt en als canoniek erkent, maar vooral omdat de Heilige Geest in ons hart getuigt dat zij van God zijn.” (Art 5 NGB)
Het is de Heilige Geest die de 66 Bijbelboeken gegeven heeft en de kerk ervan overtuigd heeft dat dat het onfeilbare Woord van God is. Geen mensenwerk maar Gods onfeilbare werk. Dat moeten we ook belijden ten aanzien van de samenstelling van de Bijbel.

JR Visser




[ terug... ]Omhoog


Maak vrienden

Verkondig!



  • -> Want indien ik het evangelie verkondig, heb ik geen stof tot roemen. Immers, ik ben ertoe genoodzaakt. Want wee mij, indien ik het evangelie niet verkondig! 1 Korinthe 9:16->

Zusterwebsite

  • Zie voor korte dagelijkse meditaties en artikelen in Nederlands en Afrikaans de zusterwebsite: www.evangelie-voor-elke-dag.nl

VERSCHENEN

  • 21 januari 2013 Verschenen verklaring over Bijbelboek Daniel. In alle boekwinkels te bestellen. De gegevens zijn de volgende: God is trouw tot in de verste toekomst. Toepasselijke verklaring van het boek Daniel Rob Visser ISBN 9789081171090 136 pagina´s Van Berkum Graphics Zwaag Prijs: 12,50

VERSCHENEN

  • LEVEN ZONDER GOD IS ZINLOOS 14 MEI 2011 is een verklaring van het bijbelboek Prediker onder deze titel verschenen. Net als de verklaring van Hooglied is het een combinatie van een degelijke verklaring die ook het concrete leven van vandaag ter sprake brengt. Om zo te zien hoe goed en nodig een leven met God ook in de 21e eeuw is. -> ISBN 978-90-811710-8-3 Te koop in de boekhandel. Ook te bestellen bij: Van Berkum Graphics BV, telefoon 0229 23 80 97 e-mail: info@drukkerijvanberkum.nl Prijs 12,50->

ZOJUIST VERSCHENEN



  • -> ZOJUIST VERSCHENEN 11 SEPTEMBER 2009-> Ds Rob Visser VERKLARING VAN HOOGLIED ONDER DE TITEL: IK HOU ZO VAN JOU! Het is een verklaring waarin ik geprobeerd heb een degelijke verklaring te geven en de inhoud ook heel concreet op onze tijd toe te passen. De prijs wordt: 9,95 ISBN/EAN 978-90-811710-3-8 Zie op deze website ook: Bijbelboek Hooglied -> Te koop in de boekhandel. Ook te bestellen bij: Van Berkum Graphics BV, telefoon 0229 23 80 97 e-mail info@drukkerijvanberkum.nl ->

Nieuw boek: Lees maar

  • Zojuist verschenen! 11 oktober 2011 LEES MAAR 19,90 Uitdagingen voor gereformeerde theologie vandaag Bijdragen over bijbellezen en christelijk leven De laatste jaren is er in kerken die zich gereformeerd noemen veel veranderd. Opvattingen over de leer van de kerk, over historische bijbelgedeelten, over ethiek en tucht zijn geruisloos maar radicaal veranderd. Waardoor is dat gekomen? Waarom sterft de kritiek over die veranderingen zo gemakkelijk uit? Er wordt gezegd dat de kerk met haar tijd mee moet. Er wordt gezegd dat het uiten van kritiek de kerk schaadt. Er wordt gezegd dat het allemaal niet zo simpel is. En wie wil er nu een conservatieve scherpslijper zijn, die het beter weet dan mensen die er verstand van hebben? LEES MAAR wil laten zien dat we alleen in de Bijbel kunnen lezen hoe we met onze tijd, met elkaar en met de wereld moeten omgaan en dat echte wijsheid alleen in de Bijbel te vinden is. Het gaat over het lezen en toepassen van de heilige Schrift in deze tijd. LEES MAAR gaat in op veelgestelde vragen en drogredenen, zoals: - Leest niet iedereen de Bijbel vanuit zijn eigen vooronderstellingen? - Als wij de Bijbel samen met een gelovige intentie lezen, dan is dat toch van de heilige Geest? - Het is toch niet zo belangrijk voor ons persoonlijke geloof of alles precies zo gebeurd is zoals het er staat? - Is Jezus navolgen niet veel belangrijker dan het toepassen van geboden? - Houden we elkaar door de liefde niet veel beter vast dan door de tucht? De auteurs van LEES MAAR zijn L. Heres, C. Koster, ds. J.R. Visser, J.P.C. Vreugdenhil en H. Vreugdenhil-Busstra. Het voorwoord is geschreven door drs. L.J. Geluk. Het boek bevat tevens een bijdrage van dr. P. de Vries over de duidelijkheid van de Schrift.

Brede en smalle weg



  • -> ZIE ZONDE EN DE SMALLE WEG ->

VERSCHENEN

  • -> VERSCHENEN: HOE GOD ALLES MAAKTE->

    -> Van ds Rob Visser is er een boekje verschenen dat heel aktueel is. Hij geeft in dit boekje een uitgebreide uitleg van Genesis 1-3. In andere hoofdstukken gaat hij in op vragen of de dood er al was voor de zondeval, of Adam en Eva echt de voorouders van ons allemaal zijn en nog veel meer. ZIE OP MENU: NIEUW BOEK->

kinderdoop nodig?



  • -> Zie op menu->

CHRISTUS REGEERT

  • -> Christus regeert, Hij is de overwinnaar BELANGRIJKE OPMERKINGEN BIJ DE LEER VAN HET CHILIASME ->

    -> Zie Duizendjarig Rijk Openbaring 20 ->

Crematie

  • -> Verassen of begraven?->

    -> ZIE CREMATIE ->

NU VERSCHENEN

  • -> BELIJDENDE KERK BLIJVEN Ds HW van Egmond Ds HG Gunnink Ds PL Storm Ds JR Visser-> ’een kerk die leeft belijdt - een kerk die belijdt leeft’. Het is een bundeling van een aantal opstellen over de functie van de belijdenis van de kerk en de binding eraan. Dit boekje is uiterst actueel vanwege de ontwikkelingen in de kerken. Te koop in de boekhandel Ook te bestellen bij: Van Berkum Graphics BV, telefoon 0229 23 80 97 e-mail info@drukkerijvanberkum.nl ISBN 978 90 81171021 - 112 pagina’s € 13,50 (excl. verzendkosten) -> Nog steeds verkrijgbaar: Hoe God alles maakte, ds. Rob Visser - 56 pagina’s - € 9,95 De wereld, onze woning, dr. C. van der Waal - 128 pagina’s - € 12,95 nu voor € 9,95 ->

Bijbelboek Job

  • -> HOE LEZEN WIJ HET BIJBELBOEK JOB ->

    -> Zie bij menu Bijbelboek Job ->

Onvergeeflijke zonde



  • -> Over zonde tegen de Heilige Geest Zie Zonde vs Geest ->

Google Analytics Alternative Real Time Web Analytics Copyright 2002-2017